Aktualności | Żłobek nr 66

Słowo od psychologa: Bolesny problem, czyli gryzienie w grupie rówieśniczej.

 Gryzienie w żłobkach jest zjawiskiem powszechnym, społecznie nie akceptowalnym a przez to staje się problematyczne. Skutki tych zachowań są bolesne fizycznie i emocjonalnie dla maluchów, a w rodzicach wzbudzają uzasadniony niepokój. Należy jednak pamiętać, że zachowania te są tylko strategiami, czyli sposobami, po jakie sięga dziecko, by zatroszczyć się o siebie w danej sytuacji. Kiedy założymy, że za każdym zachowaniem stoją emocje i potrzeby, już poszerzymy swoją perspektywę odbioru tej sytuacji. Aby poznać motywy stojące za działaniem dziecka gryzącego nie wystarczy zapytać:” Dlaczego to robisz?” Im młodsze dzieci, tym większe prawdopodobieństwo, że trudniej będzie uzyskać odpowiedź.

Wiele dziecięcych reakcji, szczególnie tych w silnych emocjach, to działania automatyczne, czyli nie są to świadome wybory. Wiele różnych czynników składa się na to, że dziecko wybiera taką a nie inną strategie zatroszczenia się o siebie. Sensu należy, więc szukać w świecie wewnętrznych przeżyć dziecka, przyglądając się jego myślom, emocjom i potrzebom. Gryzienie jest zachowaniem, gdzie dziecko daje komunikat:,, Nie radzę sobie. Potrzebuję pomocy.”

Układ nerwowy u dzieci do 3 roku życia jest skrajnie niedojrzały, a swoją dojrzałość osiągnie około 25 roku życia. W związku z tym, dzieci mają bardzo ograniczony zasób strategii radzenia sobie z pojawiającym się w ich ciele napięciem. Wiele bodźców, które wywołują u dzieci dyskomfort skutecznie przeciąża układ nerwowy. Takich bodźców w żłobku zdecydowanie nie brakuje. Dla każdego dziecka może to być, coś innego: hałas, ostre światło, zabranie zabawki, obawa przed byciem odrzuconym, pośpiech.

Aby zrozumieć, czemu dzieci gryzą warto założyć dobre intencje dziecka, które zawsze robi najlepiej jak potrafi, korzystając z dostępnych sposobów. Gdy sami  jesteśmy w emocjach możemy błędnie przyjąć, że zachowanie dziecka jest złośliwe, manipulacyjne. Często jest to trudne, gdy mamy do czynienia właśnie z  gryzieniem wśród rówieśników w jednej grupie. Dlatego szczególnie ważne jest przyglądanie się tym sytuacjom po fakcie, gdy emocje miną.

 Przyglądając się temu, czemu dziecko gryzie, możemy zadać sobie pytanie:,, O co w ten sposób dziecko stara się zatroszczyć?’’

Dziecięce potrzeby, które są na pierwszym planie to:

-potrzeba bezpieczeństwa(szukają kontaktu z ważnymi dla siebie osobami);

– potrzeba bycia widzianym i słyszanym(czasem gryzienie jest sygnałem pt:,, zauważ mnie, potrzebuje cię ”);

– potrzeba autonomii i wpływu na swoje życie(dlatego dzieci tak silnie potrafią trwać przy swoim pomyśle);

– potrzeba ruchu lub przeciwnie, potrzeba odpoczynku;

 DZIECKO GRYZIE, GDY:

  1. Nie komunikuje się dobrze za pośrednictwem mowy albo, gdy chce wejść w kontakt z drugim dzieckiem, które nie odpowiada na jego komunikaty werbalne.
  2. Chce ochronić swoje granice. Gdy inne dziecko narusza tę granicę uruchomiona zostaje strategia gryzienia
  3. Nie może sobie poradzić z nadmiarem informacji i bodźców. Poszukają stymulacji z obszaru czucia głębokiego. Wtedy jest potrzebna konsultacja ze specjalistą z zakresu integracji sensorycznej.

Gryzienie zatem okazuje się skutecznym sposobem na odebranie innemu dziecku upatrzonej zabawki. Pomaga wygrać kłótnie i postawić na swoim, dając poczucie kontroli nad otoczeniem. Dziecko uczy się przez obserwowanie i naśladowanie również od swoich rówieśników. Obserwując dziecko, które gryzie, inne dzieci zaczynają eksperymentować z takim zachowaniem.

 

JAK  RADZIĆ SOBIE Z TAKIMI ZACHOWANIAMI?

  1. Przez natychmiastową interwencję i reakcję. Dajemy jasny, stanowczy i krótki komunikat: „Kasi jest smutno, gdy ją gryziesz, zobacz, ona płacze?”
  2. Podpowiadać dziecku jak może się zachować zamiast gryzienia np.: „Poproś Kasię, jeśli chcesz tę zabawkę”
  3. Jeżeli powodem jest chęć zwrócenia uwagi mówimy: Jeżeli ugryzłeś bo chciałeś mi coś powiedzieć, czy zrobić coś wspólnie to ja ci pokaże jak można zrobić to inaczej.
  4. Jeżeli powodem gryzienia jest niezdolność do wyrażania swoich uczuć, pomagamy nazywać emocje: ”Widzę, że jesteś zdenerwowany/ana ale nie można ze złości robić komuś krzywdy.”

Co robimy w żłobku?

Jeśli dziecko zaczyna gryźć, próbujemy ustalić powód tego zachowania. Znając przyczynę łatwiej jest zapobiegać takim zrachowaniom w przyszłości. Pracujemy nad nazywaniem  uczuć dziecka aby jak najszybciej wyrażało emocje w sposób zdrowy i aprobowany społecznie. Otaczamy grupę pozytywną uwagą i wsparciem psychologa. Jednocześnie wspólnie z rodzicami staramy się ustalić czy zachowania te wynikają z zaburzeń integracji sensorycznej.

 

 

 

Przejdź do treści